Czy cholesterol jest zawsze zły?

ryzyko miażdżycy

HDL i LDL to dwie podstawowe frakcje, z których składa się cholesterol. Warto wiedzieć czym różnią się między sobą, jakie pełnią funkcje i co zrobić, aby ich stężenie utrzymać w granicach normy.

Czym jest cholesterol i jaką spełnia funkcję w organizmie?

Cholesterol to istotny z punktu widzenia funkcjonowania organizmu związek chemiczny z grupy steroidów. Występuje w błonach komórkowych organizmu i wykazuje działanie stabilizujące jej powłokę. Co więcej, w ogromnej mierze warunkuje także szereg jej właściwości fizycznych i chemicznych.

Zasadniczą rolą obecności cholesterolu we krwi (oczywiście w prawidłowym stężeniu) jest współudział w procesie tworzenia hormonów oraz kwasu żółciowego. Co więcej, determinuje on także syntezę witaminy D3, usprawnia działanie układu nerwowego wzmacnia nerwy na długości całego ich przebiegu (1).

W organizmie człowieka przeciętnie znajduje się około 140 g cholesterolu, co w przybliżeniu odpowiada około 0,2% jego masy. Warto wiedzieć, że proces wytwarzania tego związku trwa nieustannie przez okres całego życia. Cholesterol dzieli się na endogenny i egzogenny. Źródłem pierwszego z wymienionych są przemiany mające miejsce w cyklu życiowym (około 60-80% całkowitej ilości), drugi natomiast pochodzi z przyjmowanych pokarmów (20-40%).

Rodzaje cholesterolu

Cholesterol dzieli się zasadniczo na trzy frakcje, z czego dwie wyróżniają się szczególnym znaczeniem dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Około 60% całkowitej ilości cholesterolu stanowią lipoproteiny o małej gęstości, czyli tzw. LDL, natomiast 30% to lipoproteiny o dużej gęstości, czyli tzw. HDL. Pozostałe 10% to tzw. VDLD, czyli lipoproteiny o bardzo małej gęstości, ich znaczenie nie jest tak istotne jak w przypadku HDL i LDL.

Frakcja LDL często bywa określana jako „zły cholesterol”. Jego szkodliwość polega na tym, że w czasie transportowania z krwią na ściankach naczyń krwionośnych osadzają się jego cząsteczki, które mogą tworzyć blaszki miażdżycowe. Wraz ze wzrostem ilości LDL we krwi odkłada się go coraz więcej, co skutkuje zmniejszeniem światła przepływu naczyń, to natomiast znacząco utrudnia transport krwi do komórek. Warto tu wspomnieć o dopuszczalnych normach tej frakcji. U osób zdrowych, stężenie LDL we krwi nie powinno być większe niż 115 mg/dl (3,0 mmol/l), w przypadku zdiagnozowanych chorób układu krążenia lub cukrzycy wartość ta spada do 100 mg/l (2,5 mmol/l) (2).

Przeciwstawnie do LDL działa frakcja HDL, która pełni funkcję „dobrego policjanta”. Wiąże ze sobą cząsteczki LDL, wypłukując je tym samym z naczyń krwionośnych i przeciwdziała powstawaniu blaszek miażdżycowych. Można zatem przyjąć, że im większe jest stężenie HDL we krwi, tym mniejsze staje się ryzyko zaistnienia chorób serca. Za optymalny poziom tej frakcji uważa się co najmniej 40 mg/dl (1,0 mmol/l) u mężczyzn i nie mniej niż 46 mg/dl (1,2 mmol/l) u kobiet.

Co zrobić w przypadku podwyższonego poziomu cholesterolu?

Powszechnie zalecane są przede wszystkim działania dwutorowe, które polegają na odpowiednio zbilansowanej diecie oraz aktywności fizycznej.

Doskonałym rozwiązaniem jest włączenie do swojego codziennego menu Benecol Max. Dobroczynny produkt ze stanolami roślinnymi najefektywniej obniża stężenie cholesterolu we krwi. Zyskał rekomendację Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii im. prof. Zbigniewa Religi w Zabrzu.

Regularna aktywność fizyczna również pozwala na zbilansowanie stężenia cholesterolu we krwi. Osoby z grupy ryzyka powinny pamiętać zatem co najmniej o kilku dłuższych spacerach w tygodniu, konieczne jest także wyeliminowanie palenia tytoniu oraz znaczne ograniczenie spożywania alkoholu.

(1) A Cichocka, L. Kłosiewicz-Latoszek, B. Cybulska, Zaburzenia lipidowe, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006.
(2) A Cichocka, L. Kłosiewicz-Latoszek, B. Cybulska, Zaburzenia lipidowe, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006.

Artykuł sponsorowany

Dlaczego podwyższony poziom cholesterolu jest niebezpieczny?

produkty-bogate-w-cholesterol

Podwyższony poziom cholesterolu we krwi to poważny problem zdrowotny, który Polacy lubią bagatelizować. Niewłaściwy jadłospis i obciążający organizm styl życia to prosta droga do zawału serca – jednej z najczęstszych przyczyn zgonów w naszym kraju. Warto zdać sobie sprawę z niebezpieczeństw, zanim będzie za późno i zawczasu wprowadzić odpowiednie zmiany.

Hipercholesterolemia, czyli podwyższony poziom cholesterolu we krwi, to zaburzenia gospodarki tłuszczowej w ludzkim organizmie. Problem ten dotyka około 61% dorosłych Polaków. Niestety, często bywa lekceważony – to poważny błąd, który może doprowadzić do bardzo przykrych konsekwencji, takich jak choroba wieńcowa, a nawet zawał serca. Oczywiście cholesterol jako taki pełni w organizmie wiele pożytecznych funkcji. Organizm sam produkuje jego odpowiednią ilość – jest to cholesterol endogenny, który stanowi 80% ogółu tej substancji. Natomiast cholesterol egzogenny dostarczamy organizmowi wraz z jedzeniem – to jego nadmiar jest szkodliwy. Warto zawczasu uświadomić sobie, jak niebezpieczny jest podwyższony poziom cholesterolu we krwi – reagując odpowiednio wcześnie, można uniknąć przykrych konsekwencji tego stanu.

Niebezpieczny cholesterol

Organizm obciążony zbyt dużą ilością cholesterolu stara się wydalić go jak najwięcej. Nie zawsze się to jednak w pełni udaje – cholesterol odkłada się na wewnętrznej stronie naczyń krwionośnych w postaci blaszki miażdżycowej. Tętnice stopniowo się zawężają, stają coraz mniej elastyczne, co powoduje docieranie mniejszej ilości tlenu i składników odżywczych do komórek organizmu. Taki stan rzeczy zmniejsza wydolność mózgu, a w przypadku zatkania jednej z tętnic może dojść nawet do udaru. Podwyższony poziom cholesterolu prowadzi również do choroby niedokrwiennej serca, czyli tzw. choroby wieńcowej, która jest już prostą drogą do zawału. Odkładanie się blaszki miażdżycowej w błonie tętnic może powodować także wiele innych schorzeń, takich jak niewydolność nerek (miażdżyca tętnicy nerkowej), uszkodzenie wzroku czy niedokrwienie kończyn dolnych.

Walka z podwyższonym poziomem cholesterolu

Opisanych wyżej przykrych konsekwencji podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi można uniknąć, wprowadzając w życie kilka prostych zmian. Przede wszystkim należy pamiętać, że na zmiany te nigdy nie jest za wcześnie ani za późno – profilaktyka pozwoli uniknąć całkowicie problemu podwyższonego cholesterolu, a odpowiednia reakcja na niepokojące wyniki badań znacznie zmniejszy ryzyko rozwinięcia się opisanych powyżej schorzeń. Osoba mająca podwyższony poziom cholesterolu powinna zacząć od zmiany stylu życia, przede wszystkim od sposobu odżywiania. Często konieczne okazuje się również leczenie farmakologiczne. W przypadku niepokojących wyników badań zawsze trzeba skonsultować się ze specjalistą.

Zmiany w jadłospisie

Z jednej strony należy ograniczyć spożycie produktów bogatych w cholesterol, takich jak masło, jajka, podroby czy tłuszcze zwierzęce, a z drugiej – dostarczyć organizmowi odpowiednią ilość dobrego cholesterolu, na przykład tłuste ryby morskie, które zawierają kwasy omega-3 obniżające poziom złego cholesterolu, a podwyższające poziom dobrego. Na rynku można znaleźć także produkty spożywcze z dodatkiem stanoli roślinnych, które – spożywane regularnie – dają gwarancję obniżenia poziomu cholesterolu. Wśród nich warto wymienić produkty do smarowania pieczywa Benecol, rekomendowane zarówno osobom z podwyższonym poziomem cholesterolu, u których nie wdrożono jeszcze leczenia farmakologicznego, jak i tym, które już takie leczenie stosują. Oprócz prawidłowego odżywiania, bardzo ważna jest także aktywność fizyczna, wyeliminowanie czynników stresogennych, a w przypadku osób, których to dotyczy – bezwzględne rzucenie palenia czy rozpoczęcie leczenia nadciśnienia tętniczego.

Artykuł sponsorowany

Fakty i mity o cholesterolu

cholesterol-fakty-i-mity

Wypowiadanie się w mediach o cholesterolu wyłącznie w negatywnym kontekście wywołuje wśród społeczeństwa niepokój. Czy jednak wysoki cholesterol w każdym wypadku szkodzi? Czy zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca? Co naprawdę podwyższa jego poziom? Oto garść pomocnych w rozwianiu wątpliwości faktów i mitów.

1. Cholesterol występuje wyłącznie w produktach pochodzenia zwierzęcego – FAKT

Mylne wrażenie można odnieść, przyglądając się etykietkom olejów, margaryn i innych. Wyróżnione hasła informują: produkt nie zawiera cholesterolu! Zawierać nie może, gdyż cholesterol występuje jedynie w produktach pochodzenia zwierzęcego (np. w tłustym mięsie, maśle, śmietanie czy żółtym serze). A krzykliwe hasła to bazujący na strachu konsumenta chwyt marketingowy. Produkty pochodzenia roślinnego są z kolei bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe, korzystne dla redukcji cholesterolu we krwi.

2. Cholesterol zawsze szkodzi – MIT

Istnieją dwa rodzaje cholesterolu: LDL i HDL, zwane kolejno „złym” i „dobrym”. Frakcja lipoprotein LDL stymuluje odkładanie się cholesterolu w organizmie, m.in. w tętnicach, gdzie tworzy on blaszkę miażdżycową, z kolei frakcja HDL pełni rolę czynnika oczyszczającego osocze z cholesterolu. Zarówno poziom LDL, jak i HDL można wyregulować m.in. przy pomocy odpowiedniego jadłospisu, dbając o aktywność fizyczną. By obniżyć wysoki LDL, należy unikać tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, zwiększając przy tym spożywanie produktów zawierających stanole roślinne, np. marki Benecol. To substancja, która – dzięki budowie chemicznej podobnej do budowy cząsteczek cholesterolu – łączy się z nim, zapobiegając jego wchłonięciu do krwiobiegu. Poziom „zdrowego” HDL można podwyższyć, jedząc ryby, orzechy, stosując olej roślinny – produkty te zawierają zdrowe tłuszcze nienasycone. A zatem…

3. Im niższy poziom cholesterolu, tym lepiej – MIT

Poziom cholesterolu HDL powinien być jak najwyższy – najlepiej chroni on serce i przeciwdziała miażdżycy, gdy przekracza 60 mg/dl. Niedobór cholesterolu może niekorzystnie odbić się na zdrowiu – niski poziom naukowcy wiążą ze stanami lękowymi i depresją. Zaszkodzić może również kobietom w ciąży.

4. Im wyższy poziom cholesterolu, tym większe ryzyko zawału serca – FAKT

Cholesterol LDL odkłada się w tętnicach w postaci blaszki miażdżycowej, powodując zwężenie ich światła, a w następstwie utrudnienie transportu krwi. Z kolei miażdżyca prowadzić może do choroby wieńcowej, która ujawnia się w postaci bólów w klatce piersiowej, zawału serca, a nawet nagłego zgonu. Ważne, by o prawidłowy poziom cholesterolu dbać niezależnie od tego, czy badanie wykryje nieprawidłowości – odpowiednie odżywianie się, uprawianie regularnej aktywności fizycznej i ograniczenie nałogów z pewnością nie zaszkodzą organizmowi.

5. Osoby z wysokim poziomem cholesterolu LDL powinny zrezygnować z jedzenia jajek – MIT

Nie zrezygnować, a ograniczyć. Prawdą jest, że jajko zawiera ponad 200 mg cholesterolu, podczas gdy dzienna norma wynosi ok. 300 mg. Pozwalając sobie na lubiany przysmak, należy kontrolować pozostałe pozycje dziennego jadłospisu, ograniczając mięso i jego przetwory. Pomocne mogą być tabele zawartości cholesterolu w 100 g części jadalnych produktu spożywczego, które znaleźć można chociażby w Internecie.

6. Nie tylko niewłaściwe odżywianie, lecz również stres może mieć wpływ na podwyższenie poziomu cholesterolu – FAKT

Życie w ciągłym napięciu prowadzić może do poważnych konsekwencji w postaci podwyższenia w organizmie poziomu LDL, a w efekcie nagłego pęknięcia blaszki miażdzycowej i zawału serca. Ponadto badania wykazały, iż stres zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu metabolicznego, który objawia się m.in. zmniejszonym poziomem HDL1.

1 Horri N., Haghighi S., Hosseini S.M., Zare M., Parvaresh E., Amini M., Stressful life events, education, and metabolic syndrome in women: are they related? A study in first-degree relatives of type 2 diabetics [w:] http://www.ncbi.nlm.nih.gov, dostęp 10.02.2015

Artykuł partnerski

Cholesterol – co to jest i jakie spełnia funkcje w organizmie

Cholesterol - co to jest i jakie spełnia funkcje w organizmie

Cholesterol jest niezwykle ważny dla zachowania biologicznej równowagi organizmu, lecz bywa dla niego jednocześnie bardzo niebezpieczny. Zbyt duże stężenie cholesterolu we krwi może być powodem licznych schorzeń, a te z kolei, mogą skutkować nawet śmiercią. Dlatego warto wiedzieć, czym tak naprawdę jest cholesterol i w jaki sposób można kontrolować jego poziom w organizmie.

Czytaj dalej Cholesterol – co to jest i jakie spełnia funkcje w organizmie

Zawał

Zawał serca jest to stan, w którym naczynie wieńcowe doprowadzające krew do serca zostaje zwężone lub całkowicie zamknięte. Może do tego dojść w różny sposób, w wyniku zmian miażdżycowych czy skurczenia się naczyń krwionośnych (np. wskutek silnego stresu). Istotą jest jednak fakt, że krew w momencie przestaje docierać do serca.
Do podstawowych przyczyn zawału serca należą zmiany miażdżycowe w naczyniach krwionośnych, będące efektem zbyt wysokiego stężenia „złego” cholesterolu we krwi. Głównym czynnikiem prowadzącym do takiego stanu rzeczy jest stosowanie złej diety na co dzień, spożywanie tłustych, niezdrowych potraw, bogatych zwłaszcza w tłuszcze zwierzęce, oraz unikanie regularnej aktywności fizycznej(oraz związana z nimi nadwaga czy otyłość). Tymczasem wystarczy wprowadzenie modyfikacji w sposobie odżywiania, aby podarować sobie dodatkowych kilka lat życia (w dobrej kondycji). Zbyt wysoki poziom cholesterolu można obniżyć – m.in. dzięki diecie nie zawierającej tłuszczów zwierzęcych (lub ograniczającej je), a także poprzez stosowanie odpowiednich preparatów obniżających stężenie cholesterolu we krwi. Ryzyko zawału serca jest większe, jeśli w rodzinie występowały przypadki chorób serca. Zaleca się wtedy wzmożoną ostrożność- regularne badania profilaktyczne, dbanie o zdrową dietę, kontrolę ciśnienia oraz cukru we krwi. Podstawowym elementem profilaktyki przeciwzawałowej jest zaprzestanie palenia tytoniu. Udowodniono bowiem ,że związki zawarte w papierosach nie tylko zwiększają krzepliwość krwi, ale też przyspieszają odkładanie się cholesterolu w ścianach tętnic (czyli proces miażdżycowy). Aby uniknąć zawału serca nie wystarczy jednak odpowiednia dieta czy kontrolowanie zdrowia za pomocą badań profilaktycznych. Konieczna jest również codzienna aktywność fizyczna – która zwiększa dotlenienie organizmu oraz wydolność mięśnia sercowego. Ćwiczenia wytrzymałościowe (jak pływanie czy jazda na rowerze), częste, lecz nie forsowne, usprawniają pracę układu krążenia. Ponad to istotne jest unikanie stresów w życiu codziennym. Nierozładowane napięcia, stresy, przepracowanie często przyczyniają się bowiem do zawałów i innych chorób układu sercowo – naczyniowego.

Jak uniknąć zawału?

Zasady profilaktyki w dużej mierze są podobne dla różnego rodzaju schorzeń. Profilaktyki nie wolno ograniczać do „specjalnych okazji”, jej istotą jest systematyczność i regularność. Wprowadzenie zdrowej diety, rezygnacja z używek (zwłaszcza nadmiaru alkoholu czy palenia papierosów) nie powinno być traktowane jako kara. To, co dobre dla organizmu, jest również dobre (na dłuższą metę) dla naszego stanu psychoemocjonalnego. Dbanie o ciało może dawać wiele radości. Zapobieganie chorobom serca w dużej mierze opiera się na regularnych badaniach oraz kontrolowaniu ich wyników.

Dieta i aktywność fizyczna.

Czytaj dalej Jak uniknąć zawału?